خجالت کودکان؛ چرایی و راه حل آن
کودکان خجالتی

خجالت کودکان؛ چرایی و راه حل آن

خجالت یک نوع ویژگی شخصیتی است، نه عیب و ایراد است و نه اختلال، بنابراین خانواده‌ها نباید از خجالتی بودن فرزندان بترسند. جالب است بدانيد دانشمندان می‌گويند خجالتی بودن در بعضی فرهنگ‌ها مورد پسند و ستايش مردم است و از راه فرهنگ جامعه به كودكان به ارث می‌رسد.
کد خبر: ۴۲۲۴۰
بازدید : ۲۰۷۶
۱۵ مهر ۱۳۹۶ - ۰۹:۳۸
فرادید| شاید برای شما هم پیش آمده باشد که وقتی وارد یک جمع می‌شوید فرزند کوچکتان خودش را پشت سر شما یا پدرش پنهان کند و حاضر نباشد کلمه ای با هیچ‌کس حرف بزند. این موقع ها حتماً تعجب می‌کنید که چرا فرزند بازیگوش و پر حرف داخل خانه ناگهان در جمع گوشه گیر و ساکت می‌شود. نگران نباشید فرزند شما هیچ اختلالی ندارد. او فقط کمی خجالتی است و این مشکل هم راه حل دارد.
 کودکان خجالتی
 او فقط کمی خجالتی است و این مشکل هم راه حل دارد
خجالت چیست؟
به گزارش فرادید؛ خجالت یک نوع ویژگی شخصیتی است، نه عیب و ایراد است و نه اختلال، بنابراین خانواده‌ها نباید از خجالتی بودن فرزندان بترسند. جالب است بدانيد دانشمندان مي‌گويند خجالتی بودن در بعضی فرهنگ‌ها مورد پسند و ستايش مردم است و از راه فرهنگ جامعه به كودكان به ارث می‌رسد.
 
در علم روانشناسی خجالتی بودن یک واکنش طبیعی به محیط یا افراد غریبه است، که اندکی ترس و کنجکاوی هم در خود دارد. اگر دقت کنید شيرخواران با ديدن غريبه‌ها روی‌شان را برمی‌گردانند یا كودكان نوپا به زمين نگاه می‌كنند و به پدر يا مادرشان می‌چسبند و حتی ممكن است در اين شرايط انگشت شست خود را بمکند.
 
اما بيشتر بچه‌ها قبل از ۳ سالگی این حالت را ندارند و به راحتی با همه ارتباط برقرار مي‌كنند و به نظر بسيار اجتماعی می‌آيند اما بعد از اين سن، ترس بيشتر كودكان از غريبه‌ها شروع می‌شود و آن‌ها حس خجالت و شرمندگی را ياد می‌گيرند. حالا ازاینجا به بعد کار شما شروع می‌شود و باید بدانید با کودک خجالتی خود چطور رفتار کنید.
 
کودکان خجالتی 
 خجالتی بودن یک واکنش طبیعی به محیط یا افراد غریبه است
چه باید کرد؟
برای اولین قدم باید بدانید پذیرش کودک خجالتی مهم‌ترین کار است. كودك خود را آن‌طور كه هست بپذيريد، نه آن‌طور كه دوست داشتيد يا انتظار داريد باشد. كودك باید بداند که همین‌طور که هست مورد پذیرش والدین است و این موضوع به تقویت اعتماد به نفس او کمک می‌کند. کودکان خجالتی معمولاً از ایجاد ارتباط با غریبه‌ها فرار می‌کنند در این شرایط شما باید با او همدلی نشان دهید.
 
مثلاً اگر کودکی به دلیل کمرویی از رفتن به زمین ورزش و بازی کردن با دیگران دوری می‌کند، پدر و مادر می‌توانند به او بگویند: «من احساس تو را به خوبی درک می‌کنم. من هم خودم گاهی چنین احساسی داشتم وقتی نمی‌دانستم چه‌کار باید بکنم و دیگران مرا تماشا می‌کردند» با نشان دادن همدلی، پدر و مادر به کودک کمک می‌کنند که حس کند او را درک کرده و پذیرفته‌اند و به او کمک می‌کنند که هیجاناتش را بشناسد، درباره آن‌ها صحبت کند و دنبال راهی برای کنترل این هیجانات باشد.
 
کودکان خجالتی 
 پرخاشگری نسبت به كودكی كه با ترس‌هایش درگير است به‌هیچ‌وجه مناسب نيست
 
حرف‌های دیگران خیلی در روند بهتر شدن فرزند شما تأثیر دارد. اگر شخصی بزرگسال می‌گوید که کودکتان خجالتی است و او این حرف را می‌شنود شما فوراً با گفتن جملاتی مثل «فرزندم در حقیقت با افرادی که می‌شناسد زودجوش است» پاسخی مناسب به این اظهار نظرات بدهید.بحث را منحرف کنید و اجازه ندهید این فکر در سر فرزند شما باقی بماند. این موضوع را به آنها یاد دهید که خجالتی بودن در حد طبیعی چیز صحیح و پذیرفتنی است و اینکه آنها می‌توانند با تلاش و کوشش به این رفتار غلبه کنند و شخص متفاوتی شوند.
 
یکی از مشکلات کودکان خجالتی این است که مورد قضاوت دیگران قرار بگیرند، ترس و اضطراب ناشی از این موضوع سبب بروز حس حقارت در آنها می‌شود. باید به طور مرتب به حرف‌های کودک و چیزهایی که از اطرافیان شنیده گوش کنید. به او اعتماد به نفس بدهید. هرچه شما بیشتر با او صحبت کنید، برقراری ارتباط با دیگران برای او راحت‌تر خواهد شد. بزرگ‌ترین اشتباهی که خانواده‌ها انجام می‌دهند این است که خودشان برچسب خجالتی بودن روی بچه‌ها می‌زنند و با این کار اجازه می‌دهند دیگران هم فرزندشان را قضاوت کنند.
 
کودکان خجالتی 
 شيرخواران با ديدن غريبه‌ها روی‌شان را برمي‌گردانند
 
 «ببخشيد، اين پسر من خيلي خجالتی است» يا «دخترم خجالت مي‌كشد، براي همين نمي‌آيد تا با دختر شما بازی كند.» اين‌ها همان جملات اشتباهی است که مادر و پدر يك كودك خجالتی معمولاً زمان روبه‌رو شدن با ديگران به زبان می‌آورند و نمی‌دانند اين كار به او اين پيام را مي‌دهد كه چيزي غيرطبيعی در وجودش هست و شما از اين بابت شرمنده يا نگران هستيد.
 
همين موضوع احساس گناه و تقصير را در فرزند شما ایجاد می‌کند. اين کار به جای آن‌كه كودك را در رويارويی با حس خجالت، مقاوم کند، بدتر او را گوشه‌گير و ساكت می‌كند. بهترین راه حل برای مواجه شدن فرزندتان با فامیل‌های غریبه‌تر این است که به او بگوييد: «عمه دوست دارد تو را ببوسد، تو هم عمه را ببوس.» اما اگر به كودك بگوييد: «خجالت نكش!» او حتماً بيشتر خجالت خواهد كشيد.
 کودکان خجالتی
 سخنرانی و اجرا در جمع ترس شماره يك بزرگسالان است، چه برسد به بچه‌ها
 
کودک خجالتی شما، اصلاً دوست ندارند مركز توجه يك جمع باشد؛ بنابراین شما نبايد كاری كنيد كه ناگهان همه متوجه کودکتان بشوند. مثلاً اين‌كه از کودک بخواهيد جلوی يك جمع كه برای اولین بار آن‌ها را می‌بيند، ساز بزند يا برای آن‌ها شعر بخواند، كار اشتباهی است. كودكان دوست دارند فقط برای كساني اين كار را بکنند كه به آن‌ها اعتماد داشته باشند.
 
اين رفتار شما نه تنها به رفع احساس خجالت کمکی نمی‌کند بلکه باعث سرخوردگی کودک می‌شود. به‌ويژه در دوران پيش‌دبستانی كه زمان ساخته‌شدن اعتماد به نفس كودك است. یادتان باشد سخنرانی و اجرا در جمع ترس شماره يك بزرگسالان است، چه برسد به بچه‌ها.
 
یکی دیگر از اشتباهات والدین در مقابل بچه‌های خجالتی این است که به این رفتار کودک بها می‌دهند و او را از حضور در جمع محروم می‌کنند. ثبت‌نام نکردن کودک در کلاس ورزش به این بهانه که او خجالتی است، موضوع را وحشتناک‌تر از آن چیزی می‌کند که هست.
 
همیشه ترس والدین به کودک القا می‌شود و همین کار سبب ترس او و خجالتی‌تر شدنش می‌شود. باید اجازه بدهید کودک با مشکلاتش کنار بیاید و جایگاهی در میان دیگران برای خود باز کند.دقت کنید خجالتی بودن نباید ادب را از کودک بگیرد. وقتی جایی می‌روید یا با کسی روبه رو می‌شوید، از او بخواهید سلام کند یا بابت کادویی که دریافت کرده تشکر کند.
 
 کودکان خجالتی
 کودکان خجالتی ترجیح می‌دهند فقط با یک نفر بازی کنند
 
یکی از فکرهایی که این بچه‌ها را اذیت می‌کند این است که همیشه فکر می‌کنند دیگران در مورد آنها بد قضاوت می‌کنند. پس هر بار کار درستی انجام می‌دهد، او را تشویق کنید. گفتن این جملات را فراموش نکنید «من به تو افتخار می‌کنم. تو توانستی از ترس‌هایت فاصله بگیری.» یا «چه قدر شجاعی!» و ...
 
لازم نیست حتماً برایش تولد بگیرید و تمامی دوستانش را دعوت کنید. همین‌طور او را مجبور نکنید به تولد دوستانش برود و در جمعی از بچه‌ها حاضر شود. کودکان خجالتی ترجیح می‌دهند فقط با یک نفر بازی کنند. سعی کنید کودکی که به عنوان هم‌بازی برای او انتخاب می‌کنید کوچک‌تر از او باشد تا بتواند بر او تسلط داشته باشد و اعتماد به نفس پیدا کند.
 
برای هر کودک بهترین معلم خانواده است. اگر می‌خواهید فرزندی برون‌گرا داشته باشید باید خودتان این‌گونه رفتار کنید. دوستانتان را دعوت کنید، هنگامی که در صف ایستاده‌اید با افراد صحبت کنید و با کودکان دیگر درباره سن و سال فرزندتان صحبت کنید و بگذارید فرزندتان در این فعالیت‌ها سهیم و شریک شود. هر چه بیشتر با مردم تعامل داشته باشید و از این طریق الگو و نمونه کامل‌تری از رفتار برونگرا به کودکتان نشان دهید رفتار بهتری از فرزندتان می‌بینید.
 
 کودکان خجالتی
 باید اجازه بدهید کودک با مشکلاتش کنار بیاید
 
بعضی از بچه‌ها تلاش می‌کنند که خجالتی نباشند اما کمتر موفق می‌شوند و این باعث سرخوردگی آنها می‌شود. این شرایط زمان خوبی است برای آنکه فواید رفتار برونگرا و اجتماعی را برایش توضیح دهید تا اگر در اولین تلاشش برای برونگرایی به شکست رسید همه چیز را رها نکند و انگیزه تلاش مجدد داشته باشد.
 
مثلاً به او بگویید اگر بتواند دوست پیدا کند حتماً ساعات خوش و خرم بیشتری با سایر کودکان خواهد داشت؛ و اینکه برون‌گرا بودن به داشتن قدرت و موفقیت بیشتر در مدرسه کمک می‌کند. اگر فرزندتان به حد کافی بزرگ است سراغ فواید طولانی مدت اجتماعی بودن بروید تا اهمیت این رفتار برای شکل‌دهی آینده‌اش را درک کند.
 
یادتان باشد پرخاشگری نسبت به كودكی كه با ترس‌هایش درگير است به‌هیچ‌وجه مناسب نيست. پذيرش، عشق‌ورزی و تشويق از مهم‌ترین نكات برای پرورش كودك خجول است.هرگز کودکتان را مسخره نکنید و به دیگران نیز اجازه ندهید که این کار را بکنند. حتی اگر لازم شد کودکتان را از جمع کودکانی که او را مسخره می‌کنند دور کنید.
 
با کودکتان صحبت کنید و به او بگوئید که حرف دیگران اهمیتی در زندگی آن ها ندارد. برای آن ها از مواردی که در گذشته خودتان مورد تمسخر دیگران قرار گرفته بودید صحبت کنید. خود افشاگری شما به فرزندتان کمک می‌کند که احساس ناراحتی کمتری از مسخره شدن توسط دیگران پیدا کند.
 
یک کودک کمرو اگر بتواند در یک موقعیت جدید حتی یک دوست هم پیدا کند، احساس آسایش بیشتری دارد و نهایتاً با کودکان بیشتری به تعامل می‌پردازد. پدر و مادر یا معلم می‌توانند دو بچه را برای بازی کردن با یکدیگر انتخاب کنند و با هر دوی آنها در مورد فعالیت‌ها و علایق مشترک، صحبت کنند. پدر و مادر یا معلم می‌توانند به آن دو کودک کار مشترکی بدهند (مثل سر هم کردن یک پازل) و از آنها بخواهند با هم آن را انجام دهند.
 
 کودکان خجالتی
دوست کودکتان را به خانه‌تان دعوت كنيد
 
بازی‌های مختلف و جدیدی خارج از فعالیت‌های روزمره فرزندتان انجام دهید؛ مثل ملاقات با یک شاگرد جدید در مدرسه یا کارها و بازی‌هایی ترتیب دهید تا او بتواند به طور یکسان همه موقعیت‌های اجتماعی را تجربه کند. به عقیده روانشناسان تکرار بعضی از بازی‌ها و نقش‌ها کمک می‌کند تا فرزندانتان کمتر احساس ترس و نگرانی کرده و راحت‌تر دوستی صمیمانه‌ای با دیگران داشته باشند.
 
شاید تا به حالی این جمله را از مربی‌های کودک شنیده باشید: «هر چه كودك كوچك‌تر، گروه دوستي هم كوچك‌تر» این‌ یک قانون ساده است كه به شما هم در حل مشكل خجالت فرزندتان كمك می‌كند. اگر مي‌خواهيد عادت‌های اجتماعی فرزندتان را تقويت كنيد، اين كار را بايد از اجتماعات كوچك شروع كنيد. مثلاً برای شروع، معرفی يك دوست جديد هم ‌سن و سال به‌عنوان همبازی به فرزندتان کافی است. دوست کودکتان را به خانه‌تان دعوت كنيد به اين ترتيب تعداد چيزهای جديدی كه فرزندتان یک‌باره با آن‌ها روبه‌رو می‌شود، كم خواهد شد و او آسان‌تر با شرايط كنار خواهد آمد.
 
بعد از چند هفته اجازه دهيد تا فرزندتان به خانه دوستش برود. وقتی كودك چند ماهی را با همبازی جديد گذراند و به او عادت كرد، حالا مي‌توانيد عضو جديدی را وارد گروه كنيد و از والدين اين كودك هم بخواهيد تا اجازه دهند بچه‌ها به نوبت در منزل هر كدام از اعضای گروه با هم ‌بازی كنند به اين ترتيب گروه دوستان كم‌كم بزرگ‌تر می‌شود و در عين حال شما قادر به كنترل اوضاع هستيد.
 
 کودکان خجالتی
 كودكانی كه خجالتی هستند، در آينده گوش شنوای بهتر و دوستان وفادارتری خواهند شد
 
حرف آخر این‌که به ياد داشته باشيد كه خجالتی بودن هميشه هم بد و نامطلوب نيست؛ اين ويژگي به همراه خود صفات ديگری را هم می‌آورد كه مثبت و مطلوب هستند مثلاً احتياط بيشتر، مشاهده دقيق‌تر و گوش دادن بهتر به گفته‌های اطرافيان. حتي می‌گویند كودكانی كه خجالتی هستند، در آينده گوش شنوای بهتر و دوستان وفادارتری خواهند شد.

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
نگاه