فرادید | مجله تاریخ - تاریخ ایران

Faradeed

وضعیت صنعت در دوره پهلوی دوم
بررسی سیاست‌های اقتصادی حکومت پهلوی دوم در زمینه صنعت با تاکید بر روابط ایران و آلمان از ۱۳۴۰تا۱۳۵۷ش

وضعیت صنعت در دوره پهلوی دوم

دولت پهلوی در سال ۱۳۵۳ش/ ۱۹۷۴م تصمیم گرفت برای ایجاد موقعیت جهانی بزرگ‌تر برای حکومت ایران، وسعت بیشتری به برنامه کمک‌ها و سرمایه‌گذاری‌های خارجی خود دهد. اضافه درآمد نفت مساله‌ای مقطعی بود؛ اما به حکومت اجازه می‌داد قدرت نفوذ بیشتری در سیاست جهان کسب کند.
از خروج دوگل تا مرگ مغزی ناتو
هفتاد سال فراز و فرود

از خروج دوگل تا مرگ مغزی ناتو

اروپا، اما، می‌داند در حال حاضر گزینه‌ای جز حفظ ناتو ندارد و در این راه باید از اتکای خود به پرداخت‌های آمریکا بکاهد و دست در جیب خودش کند. بحران‌های مالی سال ۲۰۰۸ و ۲۰۱۵ و احتمالا دو سال آینده، اوضاع را برای اروپا آسان نمی‌کند.
«رانت» در دوره پهلوی
شکست "عالیخانی" و وزارت اقتصاد

«رانت» در دوره پهلوی

اعتراضات فزاینده به وزارت، سرنوشت آن را مشخص نکرد، بلکه فقط شاه را مجبور کرد که تعادلی بین اهداف اقتصادی وزارت با نیاز‌های پاتریمونیالی رژیم و شرایط توسعه به وجود آورد؛ بنابراین، تضاد به بعد از سال ۱۹۶۶ موکول شد.
هویت مدرن و انقلاب مشروطه

هویت مدرن و انقلاب مشروطه

مشروطیت، سرفصل جدیدی از تاریخ ایران است که تحولات آن بر تاریخ سیاسی ایران در قرن بیستم سایه افکنده و بر زبان، مذهب، اجتماع، اقتصاد و سیاست کشور ما تاثیری غیرقابل انکار نهاده است.
چرا صنعتی نشدیم؟

چرا صنعتی نشدیم؟

توسعه‌نیافتگی امری تاریخی و تاریخ‌زاد است. به عبارت دیگر توسعه‌نیافتگی در بستر و روندی تاریخی صورت گرفته است. بر این اساس به اعتقاد بنده بهترین روش برای شناخت و تبیین مساله توسعه‌نیافتگی، علم تاریخ و روش تحقیق تاریخی است.
معمای قتل دکتر سامی
ماجرای قتل نخستین وزیر بهداشت پس از انقلاب

معمای قتل دکتر سامی

وایتی دیگر هم از قتل کاظم سامی وجود دارد. گفته می‌شود که نخستین ضربه قاتل هنگامی به سر او وارد شد که روی دسته کاغذ‌های نسخه خم شده بود و احتمالا مشغول نوشتن نام و مشخصات و نوع بیماری قاتل بوده است.
دیوان‌سالاری و برنامه‌ریزی اقتصادی در زمان رضاشاه

دیوان‌سالاری و برنامه‌ریزی اقتصادی در زمان رضاشاه

براساس قوانینی که به تبعیت از الگوی فرانسه به تصویب رسید، ساختار به‌شدت متمرکزی بر سازمان اداری کشور حاکم شد. بنابراین، در این مرحله با توجه به تحولات درونی در ایران، یک بوروکراسی مدرن شکل گرفت که به‌صورت کلی از دیوان‌سالاری دوره‌های پیشین خود متفاوت بود.
گزارشی از شهر زیر زمینی در کاشان

"نوش‌آباد"، جانپناهی در اعماق زمین

اسکان در این جان‌پناه موقت بوده و به محض رفع خطر مردم دوباره به روی زمین بازمی‌گشتند. البته باستان‌شناسان بر این باورند که مردمان آن زمان، برای دورانی طولانی‌مدت در این مجموعه سکونت داشته‌اند.
اصلاحات مالی ایران در میانه جنگ‌های جهانی

اصلاحات مالی ایران در میانه جنگ‌های جهانی

رئیس‌کل مالیه موظف شد زیر نظر وزیر مالیه به‌کار پردازد و تهیه بودجه و اصلاح تشکیلات وزارت مالیه و تمام شعب آن و ادارات دیگر دولتی را که به صورت مستقیم با جمع و محاسبه و پرداخت وجوه عمومی ارتباط دارند برعهده گیرد.
آنچه در دوره قاجار با مدرنیته آمد
سیر سیاست‌های صنعتی در

آنچه در دوره قاجار با مدرنیته آمد

یکی از تصمیمات دولت در زمینه آموزش، اعزام تعدادی از استادان ایرانی به انگلیس بود. این استادان پس از چهار سال مراجعت کردند و در ایران مشغول تعلیم شدند.
وزارت اقتصاد و دگرگونی اقتصادی در دوره پهلوی

وزارت اقتصاد و دگرگونی اقتصادی در دوره پهلوی

برنامه‌های اقتصادی رضاشاه با هدف تبدیل ایران از فروپاشی به سوی امنیت و استحکام فرآیند اصلاح و نوسازی را به شکلی اقتدارگرایانه و از بالا در ابعاد گسترده‌تری ادامه داد. تاسیس وزارت اقتصاد ملی در دوره رضا شاه در همین راستا قابل ارزیابی و مداقه است.
فهم مشروطه‌خواهان از مدرنیته

فهم مشروطه‌خواهان از مدرنیته

طالبوف نیز دستخوش نوعی بی‌تصمیمی در آرای خود بود، زیرا به‌دلیل نزدیکی با برخی علما گاه در گفتارهایش نشانه‌هایی از ضرورت به‌کارگیری احکام فقهی در امور سیاسی به چشم می‌خورد و زمانی نیز جانب سکولاریزاسیون، لاییسیزاسیون و لیبرالیسم و ناسیونالیسم را می‌گیرد.
نقش

نقش "تومانیان‌ها" در دوره قاجار

هسته این موسسه را باید در دکه کوچکی جست‌وجو کرد که مردی به نام‌هاروتون تومانیان ارمنی در تاریخ ۱۸۴۰م در شهر پررونق آن زمان، تبریز، افتتاح کرد.
مذهب و سکولاریسم در مشروطه

مذهب و سکولاریسم در مشروطه

کشمکش اصلی بین اسلام و سکولاریسم در دوره مورد نظر بر سر این مسئله بود که قانون اساسی تا چه حد باید جایگزین شریعت شود و اینکه قانون جدید تا چه حد با شریعت سازگار باشد؛ بحثی که ذهن ایرانیان را تا عصر حاضر به خود مشغول کرده است.
رضاخان چگونه رضاشاه شد؟

رضاخان چگونه رضاشاه شد؟

در اقصا نقاط ایران سودای جدایی سر داده می‌شد و قبایل مختلف تمایل به گریز از مرکز داشتند. اگر تمام قطعات این پازل را کنار هم بگذاریم، درمی‌یابیم که چه عللی در کودتا نقش داشته‌اند و خواهیم فهمید که روح انگلستان هم از کودتا خبر نداشت، چه رسد به طرح و برنامه‌ریزی کودتا.